Image default

Compositieregels…nou ja, richtlijnen

Compositieregels…. Het klinkt misschien wat zwaar. Het zijn eigenlijk richtlijnen die je kan volgen om je foto’s interessanter te maken of een rustiger beeld te geven of zelfs de kijker door je foto heen te leiden. Welke richtlijnen zijn er dan en waar zijn ze sterk in en hoe kan je de regels toepassen?

Compositie gaat over de vlakverdeling in de afbeelding. Het zorgt voor balans, helpt met het vertellen van je verhaal en legt de aandacht op je onderwerp. Er zijn veel verschillende richtlijnen die je kan toepassen. De belangrijkste compositieregels zijn:

  • centrum
  • regel van derden
  • leidende lijnen
  • kaders
  • vul het beeld

Wat wordt er bedoeld met compositie?

Laten we beginnen met wat er met compositie wordt bedoeld. Bij compositie gaat het om de verdeling van de verschillende elementen in je foto. Door je elementen op een bepaalde plek in je foto neer te zetten kan je foto van een beetje saai naar interessant gaan. Het gaat niet altijd om het onderwerp wat er in je foto staat, maar ook om hoe je ze neerzet. Hiervoor zijn er een paar regels/richtlijnen die al duizenden jaren gebruikt worden door verschillende kunstenaars. Je kan een van deze regels in je achterhoofd houden als je een foto gaat nemen, maar je hoeft ze natuurlijk niet altijd te gebruiken. Sommige van de compositieregels gaan zelf tegen elkaar in, maar het kan zeker geen kwaad om ze te kennen en soms toe te passen.

Centrum compositie

Het eerste wat mensen meestal doen als ze een foto gaan maken is het onderwerp precies in het midden van de foto zetten. Dit zijn meestal niet de meest spannende of interessante foto’s. Het is een lastige compositie om goed te krijgen en meestal is het verstandiger om met een andere te beginnen. Maar omdat iedereen er toch meestal mee begint krijg je hier toch even een korte uitleg hoe het werkt en wanneer je het kan gebruiken.

Centrum compositie kan je goed gebruiken als er veel symmetrie is. Dit heb je bijvoorbeeld bij reflectie in water of bij foto’s van gebouwen. Als je dan het onderwerp in het midden plaatst kan je rust en evenwicht geven aan je foto. Deze compositie kan je goed gebruiken voor bijvoorbeeld instagram waar je veel met vierkante foto’s werkt. Als het niet heel symmetrisch is kan je beter naar een van de andere compositieregels kijken zoals de regel van derden.compositie met het onderwerp in het midden

Regel van derden

Een van de eerste compositieregels die de meeste mensen leren is de regel van derden. Deze is ook eenvoudig toe te passen. De regel van derden is eigenlijk een vereenvoudigde versie van de gulden snede. Bij de gulden snede worden er verhoudingen gebruikt die ook vaker in de natuur voorkomen. Het gaat dan om de verhouding tussen de grootste en het kleinste gedeelte van een lijn. De formule komt ongeveer neer op dat het grootste gedeelte 1,6 keer zo groot is als het kleinste gedeelte.

Om het een stuk eenvoudiger te houden ga je iets simpels toepassen. Je verdeelt de foto in negen gelijke stukken. Dit doe je door twee lijnen horizontaal en twee lijnen verticaal te zetten (meestal heeft je camera een optie om dit al op het beeld te zetten).  Je zet dan het belangrijkste onderwerp op een van deze lijnen. Het onderwerp staat dus niet precies in het midden, maar aan een van de zijkanten.

Hieronder zie je een foto met hierop de lijnen getekend. De rode lijnen geven aan waar de lijnen komen voor de vlakverdeling. Zoals je hier ziet staat het stuk land op een van de lijnen en de surfer op een van de kruispunten van de twee lijnen. Door je onderwerp op een van de lijnen of kruispunten van de lijnen te zetten krijg je een interessante/dynamische foto, dat is de theorie tenminste.

compositieregels - regel van derdenLeidende lijnen

Met leidende lijnen kan je de kijker mee nemen door je foto en naar het belangrijkste onderwerp van je foto brengen. Je kan ze ook gebruiken om spanning te creëren door een weg die afbuigt. Hieronder zie je bijvoorbeeld een tunnel waar je net niet de hoek om kan kijken. Je vraagt je misschien af: “Wat zou er achter die bocht zijn?”. Dit is een van de dingen waar je de leidende lijnen voor kan gebruiken. Wegen zijn hier een mooi voorbeeld van. Hieronder zie je bijvoorbeeld hoe je als kijker door de tunnel heen gaat. Je ogen volgen de tunnel.compositieregels - leidende lijnen

Je hoeft niet altijd de lijnen zo letterlijk te nemen. Denkbeeldige lijnen kan e ook gebruiken. Bijvoorbeeld waar kijken de mensen op de foto naar? Door mensen te gebruiken die ergens naar kijken gaan je vanzelf ook die kant op kijken om er achter te komen wat die persoon ziet.

Compositieregels - wijzende kinderenAfhankelijk van de beweging die je wilt hebben kan je ook gebruik maken van foto’s in landschap of portret formaat (liggend of rechtop staand). Wil je beweging van boven naar onder dan gebruik je een portret formaat, wil je van links naar rechts gebruik dan een landschap formaat.

Kaders

Als je met leidende lijnen werkt wil je mensen meenemen door de foto. Met kaders wil je het juist afsluiten en de aandacht op een plek houden. Met kaders sluit je je onderwerp als het ware op in een hokje. Dit kan bijvoorbeeld met natuurlijke kaders zoals bomen of een raam in een huis, of zoals hieronder een deuropening. Je kan kaders ook heel goed bij drukke foto’s gebruiken. Door de aandacht naar een punt te trekken kan je voor een rustiger beeld zorgen. Er zijn zoveel kaders om je heen, als je er op let kan je dit heel makkelijk in een van je foto’s gebruiken.gekaderd compositie

Vul het beeld

De laatste compositieregel in dit stuk is het vullen van het beeld. Als er veel in je foto gebeurt kan het de aandacht afleiden van het onderwerp wat je eigenlijk wilt laten zien. Wat je dan kan doen is het onderwerp beeldvullend maken. Door het onderwerp groot in je beeld te zetten krijgt het de aandacht die het verdiend. Als er teveel elementen in je foto staan dan is het niet altijd duidelijk wat het onderwerp is en weet de kijker niet waar hij moet kijken.

Als je foto’s neemt van een veld met bloemen valt die ene bloem misschien niet op, maar als je deze groot in het beeld zet, dan kan je de mooie details zien zonder dat je wordt afgeleid door alles er om heen.

compositieregels - vul het beeld met bloem

De volgende stappen

Dit waren de eerste richtlijnen voor de compositie. Als je meer wil weten over een van de onderwerpen lees dan de artikelen over dit onderwerp. Er staan in de categorie compositie nog veel meer artikelen die veel dieper op de verschillende onderdelen van de compositie in gaan.

Soms lukt het je niet altijd om in een keer de compositie goed te krijgen en kan nabewerking je ook nog helpen om je foto’s net dat beetje extra’s te geven. Dit kan bijvoorbeeld door een uitsnede te maken om de verdeling net iets mooier te krijgen. Toch is het verstandiger om tijdens het nemen van de foto al goed na te denken wat je wilt.

Ik ben benieuwd naar de foto’s die je maakt en vragen die je misschien hebt. Laat me weten waar je tegenaan loopt in het commentaar. Misschien dat ik of iemand anders je verder kan helpen.

Laat een reactie achter