Image default

Compositie in fotografie: een korte uitleg

Compositie in fotografie is een heel breed onderwerp. Dat lukt nooit in een artikel. Vandaar dat ik me ga beperken tot een korte uitleg. De tips en trucs die ik hier geef zijn de dingen die ik zelf heb geleerd in het maken van foto’s de afgelopen jaren.

Wat is compositie eigenlijk?

Compositie komt niet alleen in de fotografie voor. Het komt op allerlei plekken terug, van muziek tot film en zelfs in boeken. Eigenlijk heeft compositie twee belangrijke betekenissen, waarvan de eerste het meest gebruikt wordt.

  1. Hoe verhouden de verschillende onderdelen van het geheel zich tot elkaar? Het is erg van belang om goed na te denken over de compositie. Er moeten niet teveel elementen in je foto staan omdat je anders niet ziet waar het over gaat. Maar er moeten ook niet te weinig elementen in staan anders is het verhaal niet duidelijk. Het gaat dan om de balans.
  2. Beschrijving van het werk als geheel. Deze omschrijving komt ook voor, maar wordt minder gebruikt. Dit komt ook vaker voor bij dans of bij muziekstukken.

Wat is compositie in fotografie?

Simpel gezegd is het het plaatsen van de elementen in je foto op een manier waarop ze het beste je verhaal vertellen. Dat kan je op verschillende manieren doen. Soms kan je gewoon spullen verplaatsen als je een stilleven fotografeert, maar met een landschap kan dat een stuk lastiger zijn. Soms is het ook niet alleen op de juiste plaats staan, maar ook op het juiste moment. Bij straatfotografie kan je niet bepalen waar iemand loopt en moet je soms net het geluk hebben dat alle elementen op de juiste plaats staan.

Plaatsing van het object

Veel dingen kan je bij het nabewerken van je foto’s nog verbeteren, maar met de compositie is dat heel lastig. Het enige wat je eigenlijk nog kan doen in de nabewerking is het bijsnijden of de kleuren aanpassen. Het verplaatsen van de onderwerpen is dan niet meer mogelijk. Denk dus goed na over de plaatsing van de objecten als je een foto neemt. Soms is het maar een paar stappen opzij of even door de knieën om een veel betere compositie te maken.

Voor-, midden- en achtergrond

Een van de dingen die ik heb geleerd is het gebruik van de voor-, midden- en achtergrond. Door te werken met iets wat de aandacht trekt in de voorgrond zorg je voor diepte op je foto. Je kan bijvoorbeeld bij een landschap er voor zorgen dat er iets op de voorgrond staat waardoor je een diepte effect krijgt.

compositie in fotografie voorgrond

Doordat er op de voorgrond riet uit het water steekt, krijgt je in bovenstaande foto bijvoorbeeld meer gevoel van diepte. Na het riet komt het water, wat het middengedeelte is van de foto en dan gevolgd door het bos op de achtergrond. Door deze lagen te gebruiken creëer je diepte in je foto.

Leid het oog door het beeld

Met compositie in fotografie wil je de kijker met zijn oog door de foto heen leiden. Je wil dat het belangrijkste onderwerp de aandacht krijgt. Dit kan een punt zijn of een lijn die je door de foto heen leidt. De meeste mensen bekijken een foto van linksboven naar rechts onder, net zoals je een boek leest.

Als je zorgt voor een sterke lijn door je foto heen, kan je de kijker door de foto mee nemen. Dit kan je op verschillende manieren doen, het hoeven niet perse echte lijnen te zijn, het kan ook met de blik van een persoon of met een schaduw. Maar een rivier of een weg doen het natuurlijk altijd goed om iemand mee te nemen zoals op de foto hieronder.

welke camera stand gebruik je in deze situatie?

Herhaling

Een andere truc die je kan gebruiken om een interessante compositie in je foto te krijgen is herhaling. Door een paar dezelfde voorwerpen achter elkaar te plaatsen creëer je een soort rust. Het zou bijvoorbeeld een hek kunnen zijn, een rij bomen of auto’s.

Het kan ook heel leuk zijn om juist het patroon te breken en daardoor extra de aandacht te vestigen op wat afwijkt. Je oog valt hieronder ook direct op de ene afwijkende tulp doordat hij een andere kleur heeft dan de rest en dus het patroon doorbreekt.

compositie verbroken door kleur

Kaders

Het werken met kaders is een van de manieren om heel snel de aandacht op je onderwerp te zetten. Het maakt niet zoveel uit of het een natuurlijk (bijvoorbeeld een boog van bomen) of een gemaakte (bijvoorbeeld een deur) kader is. Als je je onderwerp in het kader plaatst gaat de aandacht van de kijker direct naar het onderwerp. Je kan natuurlijke kaders heel mooi combineren met de volgende tip/truc (scherptediepte) om nog meer aandacht te krijgen voor het onderwerp. Je ziet hieronder dat de schouder gebruikt wordt om het gezicht van de vrouw te kaderen.

compositie met een kleine scherptediepte gekaderdScherptediepte

Doordat mensen kijken naar de onderdelen van de foto die scherp zijn kan je de aandacht op je onderwerp leggen. Als je in een portret bijvoorbeeld een groot diafragma (grote opening in de lens) gebruikt is alleen een klein gedeelte scherp. Door de ogen scherp te hebben en de rest een beetje wazig zorg je ervoor dat de aandacht naar de ogen van het portret gaan. Maar het werkt niet allen bij portretten, je kan het ook bij een landschap gebruiken zoals hieronder.

gras voor een gebouw voor een compositie met diepte

Tot slot

Dit zijn de eerste paar tips en trucs die je kan toepassen voor je compositie in fotografie. Wil je meer weten hierover en welke regels er zijn, lees dan ook de andere artikelen over compositie.

Laat een reactie achter